Sindirim Sistemi Nasıl Çalışır?

Sindirim sistemi nedir? Sindirim sistemi nasıl çalışır? Sindirim sistemi gastrointestinal sistemden ve karaciğer, pankreas ve safra kesesinden oluşur. Daha kısa bir tanımla ise ağızdan anüse kadar uzun büküm tüpüne katılan içi boş organların bir dizisi olarak adlandırılmaktadır. Sindirim sistemi içerisinde yer alan organlar ise ağız, yemek borusu, mide, ince bağırsak, kalın bağırsak rektum ve anüs olarak bilinmektedir. Sindirim sisteminin asıl görevi ise adından da anlaşılabileceği gibi vücudun yiyecekleri sindirmesine yardımcı olmaktır.

Sindirim sırasında sindirim sistemi organları ile birlikte sinir ve dolaşım sistemlerinin parçaları da sindirim sürecinde rol alır. Hormon, bakteri, kan ve sindirim sisteminin organlarının bir kombinasyonu, bir kişinin her gün tükettiği gıdaları ve sıvıları sindirmede karmaşık görevi tamamlar. Tüketilen gıdayı, enerji, büyüme ve hücre onarımı için vücudun kullandığı besin maddeleri olarak ayrıştırmak, gerekli vitaminleri almak vücudumuz için oldukça önemlidir. İşte tüm bunları gerçekleştiren sindirim sistemi tüm canlı türlerinde farklı bir yapı içerisinde çalışmaktadır. Yiyecekler ve içecekler, kanlar onları emip vücuttaki hücrelere taşımadan önce daha küçük moleküllü besinler haline dönüştürülmelidir.

Karbonhidratlar: Karbonhidratlar pek çok gıdada bulunan şeker, nişasta ve liftir. Karbonhidratlara kimyasal yapılarına bağlı olarak basit veya karmaşık adı verilir. Basit karbonhidratlar, meyveler, sebzeler, süt ve süt ürünleri gibi gıdalarda doğal olarak bulunan şekerlerin yanı sıra gıda işleme sırasında eklenen şekerleri içerir. Kompleks (karmaşık) karbonhidratlar, tam tahıllı ekmek ve tahıllar, nişastalı sebzeler ve bakliyatlarda bulunan nişastalar ve lifler olarak bilinmektedir.

Protein: Et, yumurta ve fasulye gibi gıdalar, vücudun amino asitler olarak adlandırılan daha küçük moleküllere dönüştürdüğü geniş bir protein molekülünden oluşur. Vücut, amino asitleri ince bağırsak yoluyla kana emer ve vücudun geneline aktarır.

Yağlar: Yağ molekülleri vücut için zengin bir enerji kaynağıdır. Vücudun vitaminleri emmesi için önemli bir yere sahip olan yağlar, çeşitli gıdalar yardımıyla alınabilmektedir. Mısır, zeytin, soya fasulyesi ve ayçiçeği gibi yağlar sağlıklı yağlara örnektir. Sindirim sırasında vücut yağ moleküllerini yağ asitlerine ve gliserole ayırmaktadır.

Sindirim Sistemi Nasıl Çalışır?

Sindirim ağızda çiğneyerek başlar ve ince bağırsakta sona erer. Sindirim sisteminin çalışma mantığını ise aşağıda yer alan tablo ile daha detaylı bir şekilde açıklayabiliriz. Bu sayede sizlerde besinlerin sindirim sistemiorganları tarafından hangi evrelerden geçirildiğini gözlemleyebilirsiniz.

Tablo 1. Sindirim süreci

Organ Hareket Sindirim Suları Gıda Parçacıklar
Ağız Çiğneme Tükürük Nişastalar
Yemek borusu Yutma Yok Yok
Mide Midede üst kas gevşer ve gıdalar içeri girer ve alttaki kaslar gıdaları sindirim suyu ile karıştırır Mide asidi Protein
İnce bağırsak Peristalsis İnce bağırsak
sindirim suyu
Nişastalar, protein ve
karbonhidrat
Pankreas Yok Pankreas suyu Nişastalar, katı yağlar ve
protein,
Karaciğer Yok Safra asitleri Yağlar

Yemek borusu: Yutulan tüm besinler öncelikle yemek borusuna, sonrasında ise ağızdan mideye yiyecek ve sıvı taşıyan kas tüpüne itilir. Gıdalar kapalı sfinktere yaklaştıklarında kaslar gevşer ve besinlerin mideye geçmesini sağlar.

Mide: Ağız yoluyla vücuda giren yiyecekleri ve sıvıları depolar, yiyecek ve sıvıyı ürettiği sindirim suyu ile karıştırır ve içeriğini yavaşça ince bağırsağa boşaltır. Midenin üst bölümünün kasları özofagustan büyük miktarda yutulan gıdaları rahatlatır. Midenin alt kısmındaki kas, yiyecek ve sıvıyı sindirim suyu ile karıştırır.

İnce bağırsak: İnce bağırsağın kasları, gıdayı pankreas, karaciğer ve bağırsaktan sindirim suları ile karıştırır ve daha ileri sindirim için karışımı ileri iter. İnce bağırsağın duvarları sindirilmiş besinleri kan dolaşımına emer. Kan, besinleri vücudun geri kalan kısmına iletir.

Kalın bağırsak: Bağırsak suyu ve kalan besin maddelerini emer ve atığı sıvıdan dışkıya dönüştürür. Rektum, dışkıyı bağırsak hareketi sırasında vücudun dışına itene kadar dışkıyı depolar.

Sindirim Sistemi ile İlgili Unutulmaması Gerekenler

  • Gıdayı, enerji, büyüme ve hücre onarımı için vücudun kullandığı besin maddeleri olarak ayırmak için sindirim önemlidir.
  • Sindirim gıdaları gastrointestinal sistem üzerinden hareket ettirerek çalışır.
  • Sindirim ağızda çiğneyerek başlar ve ince bağırsakta sona erer.
  • Gıda, büyük moleküllerin daha küçük moleküllere bölünmesine neden olan sindirim suları ile karışır.
  • Atık sindirim ürünleri büyük bağırsaktan geçmekte ve dışkı denilen katı bir madde olarak vücudun dışına çıkmaktadır.
  • Sindirim suları yiyecekleri farklı besin maddelerine dönüştüren enzimler içerir.
  • İnce bağırsak çoğu sindirilmiş gıda molekülünün yanı sıra su ve mineralleri emer ve bunları saklama veya daha fazla kimyasal değişim için vücudun diğer bölgelerine iletme görevini üstlenir. Hormon ve sinir regülatörleri sindirim sürecini kontrol eder.

Yorum Yapabilirsiniz

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir